Παρασκευή, 5 Ιανουαρίου 2018

Γαλήνη από τη Μαύρη Θάλασσα

Πριν από 10 χρόνια, παραμονή Φώτων, έφυγε από τη ζωή αυτή που με έφερε στη ζωή. Γεννήθηκε στο καράβι της προσφυγιάς (Φεβρουάριος 1924), κάπου στη Μαύρη Θάλασσα, γι’ αυτό της έδωσαν  το όνομα Γαλήνη, για να είναι καλό και γαλήνιο το ταξίδι της «επιστροφής» στην πατρίδα.

Τιμώντας τη μνήμη της ανάρτησα αυτό το σύντομο βίντεο.

Τετάρτη, 3 Ιανουαρίου 2018

Οικογένεια Φωστηρόπουλου (Από την Τραπεζούντα, στο Ανατολικό Εορδαίας)

Πρόκειται για την οικογένεια επιχειρηματιών της Τραπεζούντας, με καταγωγή από την Ίμερα της Αργυρούπολης του Πόντου, που μετά την Ανταλλαγή διέπρεψαν ως επιχειρηματίες και επιστήμονες και στην Ελλάδα.
Γράφει ο Παναγιώτης Μωυσιάδης

(Ιστορική έρευνα  και καταγραφή δημοσιευμένη στη στήλη Καφέ Ρωμανία του e-ptolemeos.gr)

       Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μένα να καταγράψω μέρος της Ιστορίας της αστικής ποντιακής οικογένειας των Φωστηροπουλαίων. Το επώνυμο Φωστήρ’- φωστέρτ’ς- Φωστηρόπουλος προέρχεται από το ουσιαστικό «ο φωστήρας» που σημαίνει αυτός που με τις γνώσεις του διαφωτίζει αυτούς που τον ακούν. Η οικογένεια των Φωστηροπουλαίων κατάγεται από την πανέμορφη και ειδυλλιακή κωμόπολη του Πόντου, την χιλιοτραγουδισμένη Ίμερα. Ήταν μία ελληνική κοιτίδα στην περιοχή της Αργυρούπολης, όμορη με την Κρώμνη και βρίσκονταν 80 χιλιόμετρα νότια της Τραπεζούντας. Ήταν χτισμένη σε υψόμετρο 1500 μέτρα πάνω σε μια πανοραμική τοποθεσία με πολύ καλό κλίμα. Περιλάμβανε οκτώ ενορίες (μαχαλάδες) και έδινε την εντύπωση ορεινής κωμόπολης πράγμα που επιβεβαιώνει και ο λαϊκός στίχος:
Η Ίμερα, η Ίμερα, σεέρ και πολιτεία.

      Εκεί, σε μία από τις ενορίες, το Λειβάδ’, είχε το σπίτι του ένας από τους γενάρχες της μεγάλης επιχειρηματικής αστικής οικογένειας , ο Χατζή-Γιάγκος ( Ιωάννης) Φωστηρόπουλος. Στην ίδια ενορία, όπου υπήρχε χτισμένη η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη της Ίμερας ζούσαν και οι συγγενείς του Ιάκωβος και Ισαάκ Φωστηρόπουλος, ο πατέρας του Αγαθάγγελου Φωστηρόπουλου, καθηγητού στην Ελλάδα και ιστορικού της Ίμερας. Ο Γιάγκος Φωστηρόπουλος, γεννημένος το 1860, εγκαταστάθηκε στην Τραπεζούντα το 1880 αμέσως μετά τη λήξη των ρωσοτουρκικών πολέμων σε μια εποχή, που ο Σουλτάνος κάτω από την πίεση των μεγάλων δυνάμεων αναγκάστηκε να παραχωρήσει σχετικές ελευθερίες στους υπόδουλους Έλληνες. Ο Ιωάννης Φωστηρόπουλος ήταν γιος του Γεωργίου και καταγράφτηκε ως ο γενάρχης της μεγάλης οικογένειας των Φωστηροπουλαίων. Ο Χατζηγιάγκος ταξίδεψε στους αγίους τόπους, κάτι που μόνο εύπορες οικογένειες μπορούσαν να πραγματοποιήσουν.
Εικόνα 1. Η οικογένεια του Ιωάννη Φωστηρόπουλου στα Ιεροσόλυμα. Ο μικρός είναι ο Γιάγκος Φωστηρόπουλος, για χρόνια πρόεδρος της Παμποντιακής Αθηνών
       Πριν το προσκύνημα στους αγίους τόπους ήταν παντρεμένος με την πρώτη του γυναίκα με την οποία απέκτησε τρία παιδιά: την Ευθυμία, την Ελένη και τον Γιώργο. Ασχολήθηκε στην αρχή με το εμπόριο στην Τραπεζούντα εγκαταστάθηκε γύρω στο 1880. Εκεί μαζί με τα πέντε παιδιά του ίδρυσε την Τράπεζα, την εποχή της τελευταίας μεγάλης άνθισης της Εύξεινο-ποντιακής μεγαλούπολης και στη συνέχεια άνοιξε εμπορικό δανειστικό και εμπορικό γραφείο τα οποία εξελίχθηκαν σε τράπεζα του Φωστηρόπουλου. (σ.σ. την τράπεζα επισκεφτήκαμε το Ιούλιο του 1987, διασώζεται μέχρι σήμερα και στεγάζει το ταχυδρομείο της Τραπεζούντας).
                               Εικόνα 2. Βιβλιάριο της Τράπεζας Φωστηρόπουλου
Εικόνα 3. Σφραγίδα Τράπεζας Φωστηρόπουλου

       Στον τραπεζικό τομέα στις αρχές του 20ου αιώνα στην Τραπεζούντα, εκτός από μία οθωμανική τράπεζα, υπήρχαν τέσσερις ελληνικές, του Kαπαγιαννίδη (η βίλα του οποίου σήμερα στεγάζει το μουσείο του Kεμάλ Aτατούρκ), του Θεοφύλακτου, του Φωστηρόπουλου και παράρτημα της Τράπεζας Αθηνών. Ο πατέρας Φωστηρόπουλος έβαλε στη σφραγίδα της τράπεζας του τα πιο αγαπημένα του σύμβολα την ποντιακή κυψέλη ( Μελισσοδόν) με πέντε μέλισσες που συμβόλιζαν τα πέντε του παιδιά. Ο Χαντηγιάγκος ήταν ένας πανέμορφος

Πέμπτη, 21 Δεκεμβρίου 2017

Κρυφό παρεκκλήσι στην Παναγία Σουμελά ανακάλυψαν Τούρκοι επιστήμονες

Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Sabah, οι επιστήμονες που ασχολούνται με τα έργα αναστήλωσης του ιστορικού μοναστηριού του Πόντου ανακάλυψαν στο βόρειο τμήμα της μονής Σουμελά, κάτω από τη στέγη, κρυφή δίοδο προς ένα παρεκκλήσι.Το παρεκκλήσι, που μέχρι τώρα ήταν άγνωστο, κοσμείται από αγιογραφίες όπως δείχνουν και οι φωτογραφίες που διέρρευσαν.  Όταν φέτος το καλοκαίρι επιτραπεί και πάλι η πρόσβαση στο μοναστήρι, οι επισκέπτες θα μπορούν να επισκεφθούν και το κρυφό παρεκκλήσι.








Τετάρτη, 20 Δεκεμβρίου 2017

Τα Χριστούγεννα του Βέβαια. (του Φίλωνα Κτενίδη, ΠΕ 1951,τ.24)

Στην Τραπεζούντα των αρχών του 20ου αιώνα ζούσε ένας χαρακτηριστικός τύπος Κρωμναίου, ο Βέβαιας, που έγινε και ήρωας των ενθυμημάτων που κατέγραψε ο Φίλων Κτενίδης στην Ποντιακή Εστία. Τα Χριστούγεννα του Βέβαια (που μας τα υπενθύμισε το φιλικό μας μπλογκ terra-pontus.blogspot.gr, καταγράφουμε σ' αυτή μας την ανάρτηση. Χριστούγεννα για χριστιανούς και κλωστούς (κρυπτοχριστιανούς).













Κυριακή, 3 Δεκεμβρίου 2017