Ημέρα μνήμης της γενοκτονίας του Πόντου

«Η Κρώμ’ τη χαράς το πουλίν, τη τραγωδί’ η μάνα,
μωρού κασέλαν έχτισεν, α ση λύρας το ξύλον,
εποίκεν φορτοδέματα τη κεμεντζές τα κόρδας,
εφορτώθεν, η άκλερος, το λείμψανον τη ψής ατ’ς…
κι ερχίνεσεν το κλάψιμον και την μοιρολογίαν…»

απόσπασμα από την "Καμπάνα του Πόντου" του Φίλωνα Κτενίδη

 

Από την Καμπάνα του Πόντου, του Φίλωνα Κτενίδη

Βαρενού, Λυκάστ, Μούζενα, Ίμερα, Σταυρίν, Παρτίν, Βαρενού και Αεσέρτς

Ένα απόσπασμα από την Καμπάνα του Πόντου μας θύμισε ο Αλέξης Παρχαρίδης στο βίντεο που ακολουθεί (από 5:53και μετά)

                         Απαγγέλλει ο Κώστας Διαμαντίδης

Ο Άεν Ζαχαρέας σήμερα

Τ' Αεν Παύλου το λιμνίν

Έ μαύρον Κρωμ... (Ποντ. Εστία τ.40, 1953)

Άγιος Γεώργιος Σιαμανάντων (τώρα τζαμί)

Όπως σαν ξεκινούσε ο Πόντιος για τα Ιεροσόλυμα, ήξερε πως πάει για προσευχή και για προσκύνημα, έτσι ξεκινώντας για την Κρώμνη, ήξερε πως πάει για τον τόπο της ξενοιασιάς, του γλεντιού, του τραγουδιού και της χαράς…
Και δεν είχε άδικο… Και κανείς ποτέ δεν γελάστηκε  σ’ αυτή του την μεγάλη προσδοκία.
Ίσως γι’ αυτό, οι κάτοικοι του χωριού εκείνου να είναι σήμερα οι πιο πικραμένοι Έλληνες, από εκείνους που έχουν χάσει τον τόπο τους. Γιατί αυτοί, μαζί με τον τόπο, έχασαν και την χαρά την πραγματική της ζωής, που είχε πατρίδα την πατρίδα τους!

Φίλων Κτενίδης

             ΦΙΚΑ είναι η υπογραφή του Φίλωνα Κτενίδη             

(https://el.wikipedia.org/wiki/Φίλων_Κτενίδης)

Άγιος Θεόδωρος Σαράντων

Πηγή κειμένων: Αρχείο ΕΠΜ
Πηγή φωτογραφιών: Διαδίκτυο (η πρώτη από την σελίδα gumushane yaglidere koyu)

Τα Χριστούγεννα του Βέβαια. (του Φίλωνα Κτενίδη, ΠΕ 1951,τ.24)

Στην Τραπεζούντα των αρχών του 20ου αιώνα ζούσε ένας χαρακτηριστικός τύπος Κρωμναίου, ο Βέβαιας, που έγινε και ήρωας των ενθυμημάτων που κατέγραψε ο Φίλων Κτενίδης στην Ποντιακή Εστία. Τα Χριστούγεννα του Βέβαια (που μας τα υπενθύμισε το φιλικό μας μπλογκ terra-pontus.blogspot.gr, καταγράφουμε σ' αυτή μας την ανάρτηση. Χριστούγεννα για χριστιανούς και κλωστούς (κρυπτοχριστιανούς).

Μνήμη Φίλωνα Κτενίδη (+13/7/1963)

Στο ιστολόγιο του Terra Pontus βρήκαμε αυτό 

το αφιέρωμα στη μνήμη του Φίλωνα Κτενίδη:

(https://terra-pontus.blogspot.gr/Φίλων_Κτενίδης)

Από εκεί και το παρακάτω απόσπασμα

Ο σπουδαίος λόγιος Παντελής Μελανοφρύδης
 αποχαιρέτησε έμμετρα τον Φίλωνα Κτενίδη

Παροιμίες της Κρώμνης από τη συλλογή του Φίλωνα Κτενίδη στην Ποντιακή Εστία (Αρχείο ΕΠΜ)

Χαντσούκα μ'. Ο φίλος Terra Pontus μας θύμισε τον υμνητή της Κρώμνης Φίλωνα Κτενίδη και το ποίημά του.

πηγή1: www.epm.gr/epm.htm
πηγή 2: terra-pontus.blogspot.gr

Στην Κλειώ (σύζυγο του Κρωμναίου εθνομάρτυρα Αλ. Ακριτίδη). Του Φίλ. Κτενίδη

Φίλων Κτενίδης (1889-1963)

Θεατρικός συγγραφέας, δημοσιογράφος, γιατρός, ιδρυτής του σωματείου "Παναγία Σουμελά" και εμπνευστής της ιδέας για ανιστόρηση της μονής της Παναγίας Σουμελά στην Καστανιά Βερμίου.
Γεννήθηκε το 1889 στην Τραπεζούντα. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Κρώμνη, γι'αυτό και αναφέρεται συχνά σ'αυτήν. Το 1906 αποφοίτησε αριστούχος από το Φροντιστήριο Τραπεζούντας. Από τον ίδιο χρόνο έως το 1909 εργάστηκε ως λογιστής. Παράλληλα ήταν φιλολογικός συνεργάτης της εφημερίδας της Τραπεζούντας "Εθνική Δράσις". Το 1910 εκδίδει το δεκαπενθήμερο περιοδικό "Επιθεώρησις", καταδιώκεται απο τους νεότουρκους και κατεβαίνει στην Αθήνα, όπου γράφεται στην Ιατρική σχολή του πανεπιστημίου. Το 1912-13 κατατάσσεται εθελοντής στον ελληνικό στρατό και συμμετέχει στις επιχειρήσεις στα μέτωπα Ηπείρου και Μακεδονίας. Το 1914-15 καταδιωκόμενος από τους Τούρκους, επειδή υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό, καταφεύγει στα ελληνικά χωριά του εσωτερικού της Τραπεζούντας, όπου προσφέρει δωρεάν τις πολύτιμες υπηρεσίες του ως γιατρός.