Από την Καμπάνα του Πόντου, του Φίλωνα Κτενίδη

Βαρενού, Λυκάστ, Μούζενα, Ίμερα, Σταυρίν, Παρτίν, Βαρενού και Αεσέρτς

Ένα απόσπασμα από την Καμπάνα του Πόντου μας θύμισε ο Αλέξης Παρχαρίδης στο βίντεο που ακολουθεί (από 5:53και μετά)

                         Απαγγέλλει ο Κώστας Διαμαντίδης

Ο Άεν Ζαχαρέας σήμερα

Τ' Αεν Παύλου το λιμνίν

Πολλοί την Κρωμ ερώτεσαν ντο είν' ατά τα χάλια σ' ... (στιχούργημα)

Οι φωτογραφίες, στις προηγούμενες αναρτήσεις, από τις ερειπωμένες εκκλησίες της Κρώμνης μας θύμισαν ένα στιχούργημα για την Κρώμνη που βρήκε και μας έστειλε ο φίλος της σελίδας Theofilos Dimitriadis 

Δυστυχώς αγνοούμε το όνομα του στιχουργού

Δεύτερον Κρωμ 'κι ευρίεται!

Ευχαριστούμε τον φίλο terra-pontus γι' αυτή την ανάρτηση!

Ρωμάνα ή Παρχαρομάννα. Εμπεριστατωμένη (και μουσική) ανάλυση των όρων από τον Βασ. Πολατίδη και το www.kotsari.com

Ακούγονται οι: Στάθης Ευσταθιάδης, Γιώργος Αμαραντίδης και Χρύσανθος Θεοδωρίδης

"Η Κρωμ τη χαράς το πουλίν, τη τραγωδί η μάνα..." 10λεπτο απόσπασμα από την Καμπάνα του Πόντου (η αναφορά στην Κρώμνη)

Τραγούδι:Νικολαΐδου Πέλα
Αφήγηση – Απαγγελία: σεβ. μητροπολίτης Δράμας κ.κ. Παύλος,  Διαμαντίδης Κώστας
Ποίηση: Φίλων Κτενίδης
Μουσική : Πουταχίδης Θεόφιλος

Κάλαντα του Πόντου με αναφορά στα ψηλά βουνά της Κρώμνης. Το βρήκαμε στο pontosandaristera.wordpress.com

Πηγή της εικόνας: http://terra-pontus.blogspot.gr/

Τα Κάλαντα του Πόντου

Του Σκλάβου το καράβι

Τρεις καλογέροι απ’ του Μελά και τρεις του Βαζελώνα,
Καράβι βάζουν στα σκαριά με το «Χριστός γεννάται».
Κι «αρχιμηνιά κι αρχή χρονιά» στη θάλασσα το ρίχνουν.
Βάζουν κι ένα ρωμιόπουλο, λεβέντη καπετάνιο.
Το Ρίζε βάλλει τ’ άρμενα, τα Σούρμενα τα ξάρτια,
ο Όφις και η Τρίπολη μουτζόπουλα και ναύτες.
Η πλούσια η Αργυρούπολη ασήμι και χρυσάφι,
και την ευχή του γένους μας τη δίνει η Τραπεζούντα.
Η Ζύγανα συννέφιασε και ο Ταύρος εχιονίστη,
της Κρώμνης τα ψηλά βουνά τρανή αντάρα έχουν.
Μα η δόλια η Μαύρη Θάλασσα γαλήνεψε ως πέρα,
για να περάσει ατράνταχτο του Σκλάβου το καράβι…
– Δώστε κι εμάς τον κόπο μας ό,τι είναι ορισμός σας
κι ο Άγιος Βασίλειος να είναι βοηθός σας.

https://pontosandaristera.wordpress.com

Χαντσούκα μ'. Ο φίλος Terra Pontus μας θύμισε τον υμνητή της Κρώμνης Φίλωνα Κτενίδη και το ποίημά του.

πηγή1: www.epm.gr/epm.htm
πηγή 2: terra-pontus.blogspot.gr

Debate = Τηλεμαχία = Ευκαιροκαλάτσεμαν. (Του Μωυσιάδη Παναγιώτη)

(Παρότι δεν το συνηθίζουμε, κάνουμε μια πολιτική παρέμβαση λόγω των ημερών. Το κείμενο, σε πολύ καλά ποντιακά, είναι του λαογράφου, μελετητή Παν. Μωυσιάδη)

Ετοπλαεύταν οι αρχηγοί

να λένε, ντο θ’ εφτάνε,

και την Ελλάδαν, το μικρόν,

‘ς σ’ έναν σειράν να βάλνε.

Έρθαν, εκάτσαν γιάν γιανά

και ν’ εσειραλαεύταν,

αείκον συναπάντεμαν,

Θεέ μ’, και πώς εχτέθαν..!

Καλάτσεψαν, καλάτσεψαν

κάν’ δύο τρία ώρας

και το ταμάμ’ την καλατσήν

εφέκαν απ’ αρώρας..!

Τον κόσμον ετυράνντσανε

με τ’ ούδε και τιδένα,

τα λόγια τουν, αφέγγαρα,

‘ς σο σκοινίν κρεμαμένα..

Ο Τσίπρας, πρωτοθρόνετος,

πρωτοκαλατσεμένος,

τιδέν ‘κι δί’, τιδέν ‘κι τάζ’,

έν’ πολλά νουνιγμένος..

Ατόν πολλά εχπάραξαν

‘ς σο Euro group μερέαν

και κεπεζέν εποίκανε

χέτσιον και τσιλτευτέαν…

Ο Μεϊμαράκης, λαϊκός,

και ν’ αγραβατωμένος,

εκράτνεν το μνημόνιον

απάν ντο έν δεμένος..

Τα καπαέτια έσυρεν

 ‘ς σον άχαρον τον Τσίπραν,

‘ς σην Έλλαδαν ΄΄το τρίκαλον΄΄,

ντ’ ένοιξεν μαύρον τρύπαν..

Άντσαχ ο Λαφαζόγλης εν’

τογρής, παληκαράνος,

ας σο Ευρώ θ’ εβγάλ’ ‘μας  εν

να τρώει ‘μας εν’ ο χάρος…

Τα δίφραγκα, τα τάληρα

θα φέρ’ ατά οπίς ι…

να τρώμε και βουκέουμες

τρίμαν με το χαβίτσι…

Κι ο Θοδωράκης έλεεν

‘γώ είμ’ το μπαλαντέρ’

με ότιναν θα εμπροπαίρ’,

θα είμαι η παρτενέρ…

Και ο Κουτσούμπας, ο Μήτον,

θα φέρ’ κομμουνισμόν – ι,

ν’ εφτάει το μελμεκέτ’ ν εμούν

ράμμαν με το βελόνι…

Και ο Καμένον, δικαστής

θα φέρ’  δικαιοσύνη

και τοι κλεφτάντας, τοι τρανούς,

Θα βάλ’ ‘ς σην  φυλακήν -ι.

Άνταχ’ η Φώφη έτονε

ολίγον σασεμέντσα..

‘ς σο τελευταίον το σκαμνίν

έτονε καθισμέντσα…!

Το τρίτον το μνημόνιον

και το κατηραμένον,

ατό κανένας ‘κ’ άγγεψεν

ντο είχεν ψηφισμένον…!

Ναϊλί εμάς και βάϊ εμάς

‘ς σα χέρια τουν, ντ’ ερρούξαμ’,

τα εκλογάς, ανέφελα,

τ’ ονέρτα μουν εφούρ’ξαν…

Κρωμέτκα τραγωδίας - η άνοιξη. Από το Terra Pontus

http://terra-pontus.blogspot.gr/2015/04/blog-post_52.html

Δημοτικά τραγούδια του Πόντου από το terra Pontus (βλ. παρακάτω σύνδεσμο)

Με δεξί κλικ ανοίγουμε σε νέα καρτέλα. Έτσι διαβάζεται ευκολότερα.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 terra-pontus.blogspot.gr

Στο απόσπασμα από την Καμπάνα του Πόντου, που περιλαμβάνει το βίντεο που ακολουθεί, "πρωταγωνιστεί" η Κρώμνη.

Τραγούδι (μόνο ο στίχος) για τον περίφημο Κρωμναίο λυράρη Χρηστο Μπαϊρακτάρη που βρήκαμε στο http://pontosworld.com/

Έκλαψες κι έκλαψες ε μάρσα Κρώμ
αρ κλάψον άλλον μίαν
τη Παϊραχτάρ τη ψης ο γιον
κι θ ακούς την λαλίαν

Κλάψτεν και σεις ψηλά ρασιά
και ορμανί ιτέας
σι διάβασουν κι θα διαβαίν
να σύρ τα δοξαρέας

Νά σύρ της σέρας τον χορόν
νά σύρ τ ομάλια-ομάλια
και τό ρακίν να δι και παίρ
ως τα πετεινολάλια

Κι απάν σο τσατσοφώτισμαν
σι κεμετζές τον τόνον
τα παληκάρεα εξέβαιναν
ση Σουμελάς τον δρόμον

Καί θέκναν κα την κεμετζέν
και πάν να προσκυνούνε
και όλα ατά ήντζαν νουνίζ
Κρώμ καί Κρωμέτ πονούνε

Η ΚΡΩΜ ΕΠΕΜΝΕΝ ΕΡΗΜΟΝ

Μαύρον πουλίν επέταξεν ση Πόντου τα ρασία
επέταξεν κι ελάλεσεν, άγρεν χαπέρ εφέκεν.

''Θα ξενητεύνε οι Ρωμαίοι κι άλλο οπίσ' κι έρχουν''.
Κλαίγνε ρασία και βουνά, ορμία και ποτάμια,
κλαίγνε χωρία άκλερα και μαύρα πολιτείας,
κλαίει και η Κρώμ' και θλίφκεται μοιρολογά και λέει:

Ν' αιλλοί εμέν και βάι εμέν, επέμνα μάρσα σώρα,
επέμνα χώρα άχαρος, κοχράκα ματωμέντσα...

... ΚΑΝΕΙΣ ΤΗ ΚΡΩΜ ΝΑ ΜΗ ΕΥΡΙΚ, ΝΑ ΜΗ ΕΞΕΡ ΠΟΥ ΚΕΙΤΑΙ

Γ. Π. ΦΙΡΤΙΝΙΔΗΣ 1966

από το βιβλίο Η ΚΡΩΜΝΗ  

Ιστορία της Κρώμνης.Της Σοφίας Κόκκα(1901-1998)

Μια αξιέπαινη προσπάθεια για ποιητική απόδοση της ιστορίας της Κρώμνης.
 Μεταγραφή από το Pontosforum

Το αρχοντικό με την κρυφή εκκλησία στο υπόγειο.

Τα μέρια μουν ηρωϊκά και ονοματισμένα
σην ιστορίαν του Πόντου όλα είναι γραμμένα'
εκείνος που δεβάζ'ατα, ραΐεται η καρδία τ'
πως είδαν οι Ρωμαίοι εμουν ατόσον τυραννίαν.

Διεσπαρμέν' οι Έλληνες σον Πόντον π'εκρεμίαν,
ση Κρώμνης εμουν τα βουνά πολλοί έσαν π'επήγαν.
Χαλδαίοι που εζήσανε τσοπάνοι σα παρχάρια
τους εφιλοξενήσανε και ζήνανε εντάμα.

Εκεί έσαν και καλογέρ', π'έχτισαν μοναστήρια,
οι Χαλδαίοι που επίστεψαν πολλοί που εβαφτίγαν.
Εζήνανε ειρηνικά κι ήσαν αγαπημένοι
Ώσπου έρθαν χρόνοι δίσεκτοι και μήνες οργισμένοι.